Anh Nguyễn Đức Thuận
Phụ phẩm nông nghiệp là nguồn tài nguyên lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả tại Việt Nam. Trong bối cảnh phát triển bền vững, việc tái sử dụng phụ phẩm giúp giảm ô nhiễm môi trường và gia tăng giá trị kinh tế cho chuỗi sản xuất. Cùng tìm hiểu về mô hình kinh tế tuần hoàn của GC Food và cách doanh nghiệp đang tái sử dụng phụ phẩm để làm phân bón hữu cơ.
1. Phụ phẩm nông nghiệp là gì?
Phụ phẩm nông nghiệp là những sản phẩm lỗi, còn lại hoặc chất thải sau quá trình thu hoạch, sơ chế hoặc chế biến nông sản. Các phụ phẩm này bao gồm thân cây, lá cây, vỏ trái cây, bã sau chế biến hoặc những phần không được dùng làm sản phẩm chính.
Phế phụ phẩm nông nghiệp thường bị vứt bỏ, gây lãng phí tài nguyên và ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, nếu được xử lý và tái chế đúng cách, các phế phẩm này hoàn toàn có thể trở thành nguồn nguyên liệu đầu vào cho những hoạt động sản xuất, chế biến khác.
2. Thực trạng tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp tại Việt Nam hiện nay
Theo chia sẻ từ Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam, tổng lượng phế phụ phẩm nông nghiệp tại Việt Nam ước tính lên đến 160 triệu tấn. Trong đó, khoảng 90 triệu tấn từ trồng trọt (56,2%), 62 triệu tấn từ chăn nuôi (38,7%), 6 triệu tấn từ lâm nghiệp (3,7%) và gần 1 triệu tấn từ thủy sản (0,6%).
Ông Trần Thanh Nam còn cho biết việc sử dụng và chế biến phụ phẩm nông nghiệp tại nước ta hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế. Hoạt động tái sử dụng chưa được triển khai đồng bộ, hiệu quả còn thấp và phần lớn phụ phẩm vẫn chưa được chuyển hóa thành các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Theo nhiều nghiên cứu, khối lượng phụ phẩm từ hoạt động nông nghiệp có thể cung cấp khoảng 43 triệu tấn chất hữu cơ mỗi năm. Nhưng trên thực tế, phần lớn nguồn dinh dưỡng này vẫn đang bị bỏ phí do thiếu công nghệ xử lý, thiếu mô hình liên kết và chưa có cơ chế khuyến khích phù hợp.
3. Khám phá mô hình kinh tế tuần hoàn của GC Food
Nhìn thấy tiềm năng kinh tế từ nguồn tài nguyên tái tạo, Công ty Cổ phần Thực phẩm G.C (GC Food) đã chủ động xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn. Trong đó, doanh nghiệp đã gắn liền hoạt động sản xuất nông nghiệp hữu cơ với hoạt động tái sử dụng phế phụ phẩm, đặc biệt là phụ phẩm từ cây nha đam.
3.1 Sơ lược về doanh nghiệp GC Food
Công ty Cổ phần Thực phẩm G.C (GC Food) được thành lập vào năm 2011 với tầm nhìn “tạo ra một thế giới hạnh phúc thông qua việc cung cấp chuỗi thực phẩm hạnh phúc”. Trải qua hơn 14 năm hoạt động, công ty đã trở thành nhà cung cấp nha đam, thạch dừa hàng đầu Việt Nam. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn theo đuổi mục tiêu xây dựng chuỗi giá trị khép kín và sản xuất các sản phẩm chất lượng cao để phục vụ khách hàng.
Hiện nay, GC Food đã chủ động phát triển hơn 250 ha vùng nguyên liệu nha đam hữu cơ, liên kết với hàng trăm hộ nông dân, hỗ trợ canh tác và bao tiêu sản phẩm với giá ổn định. Song song với kế hoạch mở rộng vùng trồng, doanh nghiệp còn tập trung vào các tiêu chuẩn quốc tế như GlobalGAP và VietGAP. Nhờ đó, nông sản Việt đã từng bước chinh phục được thực khách khó tính trên toàn cầu.
3.2 Cách GC Food tái sử dụng phụ phẩm nha đam
Trong quá trình trồng và chế biến nha đam, GC Food phát thải ra một lượng lớn phụ phẩm nông nghiệp như vỏ, lá, thịt nha đam không đạt chuẩn sau sơ chế. Tại Trang trại Nắng và Gió (Sun & Wind Farm) của GC Food, phụ phẩm nha đam được thu gom, phối trộn cùng phân chuồng và ủ với men vi sinh. Các công đoạn này tạo ra nguồn phân hữu cơ vi sinh chất lượng cao, thời gian phân hủy ngắn và hạn chế mùi hôi.
Nguồn phân hữu cơ trên được tái sử dụng cho nha đam và các loại cây trồng khác trong trang trại. Theo anh Nguyễn Đức Thuận, Giám đốc Công ty Cổ phần Thực phẩm Cánh Đồng Việt (VietFarm), mô hình này đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm được hơn 1 tỷ đồng chi phí phân hữu cơ mỗi năm và hạn chế phát thải ra môi trường.
4. Lợi ích khi tận dụng phụ phẩm nha đam tại GC Food
Việc tận dụng phụ phẩm nông nghiệp không chỉ giúp GC Food giải quyết bài toán xử lý chất thải trong sản xuất mà còn mang lại nhiều giá trị thiết thực về kinh tế, môi trường và xã hội.
Giảm chi phí đầu vào cho sản xuất nông nghiệp.
Chủ động được nguồn phân hữu cơ vi sinh.
Sử dụng phân hữu cơ làm tăng độ tơi xốp của đất, giúp cây trồng sinh trưởng khỏe mạnh, hạn chế sâu bệnh.
Giảm ô nhiễm môi trường, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh của Việt Nam.
Thực tiễn cho thấy, phụ phẩm nông nghiệp nếu được quản lý và khai thác đúng cách hoàn toàn có thể trở thành nguồn tài nguyên giá trị. Mô hình kinh tế tuần hoàn từ phụ phẩm nha đam của GC Food là minh chứng rõ nét cho hướng đi này, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí, nâng cao giá trị nông sản. Truy cập phần giới thiệu về GC Food để xem thêm thông tin của thương hiệu và chọn sản phẩm phù hợp.
Bài viết được biên soạn bởi GC Food Team - Chuyên gia nguyên liệu tự nhiên
